U heeft met uw diëtist gesproken over drinkvoeding. In deze brochure leggen wij u de belangrijkste punten rondom het gebruik van drinkvoeding uit.
Wat is drinkvoeding?
Drinkvoeding is een vloeibare voeding, die u meestal kant- en klaar kunt drinken of eten. Drinkvoeding bevat in een klein volume veel calorieën, eiwitten, vetten en koolhydraten en in sommige varianten ook vezels. Naast deze voedingsstoffen, levert drinkvoeding ook vitamines, mineralen en vocht. Drinkvoeding is er in vele soorten en maten en verschilt per soort in samenstelling van voedingswaarden.
Wanneer en waarom drinkvoeding?
Drinkvoeding kan worden voorgeschreven indien u met normale voeding onvoldoende voedingsstoffen binnen kunt krijgen. Dit kan van toepassing zijn door bijvoorbeeld ernstige ziekte, slikproblematiek, smaakverandering en/of voor of na een operatie. Een (langdurig) onvolwaardige voedingsinname kan er uiteindelijk voor zorgen dat u zich in een slechte voedingstoestand bevindt, risico heeft op ondervoeding of daadwerkelijk al ondervoed bent. Bij ondervoeding gaat uw conditie achteruit en kunt u zich moe en slap voelen doordat u onder andere spierweefsel afbreekt. Dit heeft een nadelig effect op het herstel na een operatie of andere behandeling. Drinkvoeding kan helpen om extra energie, eiwitten en andere voedingsstoffen binnen te krijgen. Daarnaast is ook beweging erg belangrijk, zodat de extra energie en
eiwitten uit de voeding gebruikt kunnen worden voor het behouden en opbouwen van de spieren en conditie.
Gebruik van drinkvoeding
Drinkvoeding kan als aanvulling op uw eigen voeding gebruikt worden, ter vervanging van één of meerdere maaltijden per dag of zelfs ter vervanging van uw volledige voeding. Uw diëtist en/of arts overlegt met u welke drinkvoeding u moet gebruiken, de hoeveelheid flesjes en de tijdsduur van gebruik. Dit kan variëren van enkele dagen tot een aantal jaren of zelfs levenslang, afhankelijk van uw situatie.
Een groot nadeel van drinkvoeding is dat het drinken ervan snel een verzadigd gevoel kan veroorzaken. Dit kan ervoor zorgen dat u sneller misselijkheidsklachten ervaart of naast de drinkvoeding geen trek meer heeft in normale voeding. Onderstaande adviezen kunnen u helpen om de drinkvoeding makkelijker te gebruiken.
Tips- en adviezen voor het gebruik van drinkvoeding
- Drink het flesje langzaam op, neem af en toe een paar slokjes. Neem de tijd, dit voorkomt een vol gevoel. De geopende flesjes zijn buiten de koelkast maximaal 2 uur houdbaar. U kunt het flesje drinkvoeding eventueel na opening ook terug in de koelkast zetten met de dop erop en is dan 24 uur houdbaar;
- Er zijn veel verschillende merken, smaken en varianten van drinkvoeding. Zo is er drinkvoeding op melk-, yoghurt-, of sapbasis, maar zijn er ook soepen, poeders en gellen. Ook zijn er verschillende volumes. Er zijn bijvoorbeeld geconcentreerde flesjes drinkvoeding; deze leveren meer calorieën in een kleiner volume. Met een minder grote hoeveelheid, kan op deze manier toch de gewenste hoeveelheid calorieën en eiwitten worden bereikt. Om (langdurig) gebruik van drinkvoeding vol te houden kan het zinvol zijn om hierin te variëren;
- Gebruik in ieder geval 2-3 verschillende soorten smaken om te voorkomen dat u na een tijdje de smaak van de drinkvoeding zat bent.
- Indien u de drinkvoeding koelt (uit de koelkast of met een ijsblokje of bolletjes ijs), wordt de zoete smaak van de drinkvoeding verminderd. Ook kunt u het flesje drinkvoeding mengen met bijvoorbeeld melk, karnemelk of yoghurt;
- Ook kunt u de drinkvoeding invriezen en hier ijsklontjes of ijslolly’s van maken. Bij het invriezen gaan geen voedingsstoffen verloren;
- Ook kunt u de drinkvoeding, bijvoorbeeld de chocoladesmaak, verwarmen in een pan of magnetron.
Let op: bij het verwarmen van de drinkvoeding mag het kookpunt niet bereikt worden, omdat de voedingsstoffen anders verloren gaan. Roer de drinkvoeding daarom goed door tijdens het verwarmen; - Drinkvoeding kan ook worden verwerkt in pap, milkshakes, smoothies, soep en in het beslag van pannenkoeken. Er zijn verschillende websites met recepten te vinden (zie websites aan het einde van deze folder).
- Na het gebruik van drinkvoeding kunt u slijmvorming ervaren. Dit kunt u verminderen door na de drinkvoeding een slokje water of vruchtensap te nemen.
Bewaren van drinkvoeding
De flesjes drinkvoeding kunnen in een gesloten verpakking gewoon buiten de koelkast bewaard worden (tenzij anders op de verpakking staat). Belangrijk om de flesjes wel uit direct zonlicht te bewaren, zoals in een kelder, keuken- of voorraadkast. De flesjes zijn beperkt houdbaar, kijk altijd goed naar de houdbaarheidsdatum. Geopende flesjes drinkvoeding mogen maximaal 2 uur buiten de koelkast bewaard worden en 24 uur in de koelkast.
Kosten van drinkvoeding
Drinkvoeding wordt in de meeste gevallen vergoed door de zorgverzekering op medische indicatie. Uw diëtist (en/of arts) is bevoegd om een vergoeding voor drinkvoeding aan te vragen bij de zorgverzekeraar. Per zorgverzekeraar verschilt echter het aanbod van de medische voeding en kan het voorkomen dat uw zorgverzekeraar bepaalde soorten/merken niet vergoed. De diëtist kan samen met u kijken naar een goed alternatief dat wel binnen het pakket valt. Daarnaast moet u rekening houden met een eventueel verplicht eigen risico.
Aanvragen van drinkvoeding
Zoals hierboven beschreven kan uw diëtist of arts een vergoeding voor drinkvoeding aanvragen bij uw zorgverzekeraar. Vervolgens kan het via 2 wegen bij u terecht komen:
- Facilitair bedrijf: uw diëtist of arts vraagt de drinkvoeding digitaal aan bij een facilitair bedrijf dat naast drinkvoeding ook andere medische producten en voedingen levert. Dit bedrijf levert de drinkvoeding bij u thuis. Na de eerste levering, kunt u de drinkvoeding zelf bijbestellen via dit bedrijf tot de machtiging verlopen is. Dit kan via de mail, per telefoon op per post.
- Apotheek: uw diëtist of arts geeft een machtiging af voor drinkvoeding. Deze kunt u vervolgens afleveren bij de apotheek. U kunt de drinkvoeding hierna ophalen bij de apotheek of het wordt bij u thuisbezorgd tot de machtiging verlopen is.
De diëtist zal de machtiging voor de drinkvoeding aanvragen voor een bepaalde periode. In deze periode zal uw diëtist regelmatig met u evalueren hoe het gaat met het gebruik van drinkvoeding en uw verdere voedingsinname en gewichtsbeloop. Op basis hiervan kan er – in overleg met u – besloten worden om de drinkvoeding af te bouwen of eventueel het gebruik ervan uit te breiden indien u verder afvalt. Indien de machtiging van de drinkvoeding verloopt, kan de diëtist deze verlengen. Zo kunt u de flesjes drinkvoeding gewoon blijven bestellen zolang u deze nodig heeft om in een goede voedingstoestand te blijven. Indien u voor het aflopen van uw machtiging kan stoppen met het gebruik van drinkvoeding, dan kunt u gewoon stoppen met het bijstellen van de flesjes. Eenmaal verstrekte drinkvoeding wordt niet meer teruggenomen door het facilitair bedrijf of de apotheek.
Recepten
Hieronder vindt u per facilitair bedrijf die medische voeding levert een uitgebreide selectie van recepten. Deze zijn vaak onderverdeeld in de soort drinkvoeding; recepten voor drinkvoeding op melkbasis, recepten voor drinkvoeding op yoghurtbasis en recepten voor drinkvoeding op sapbasis.