Binnenkort krijgt uw kind een operatie onder narcose (slaapmiddel). In deze folder leest u wat er gebeurt op de operatiedag en hoe de narcose gaat. Ook krijgt u tips om samen met uw kind goed voorbereid te zijn.

De anesthesioloog bespreekt met u, en als het kan ook met uw kind, welke narcose nodig is. De meest gebruikte vorm is de algehele narcose. Hierbij slaapt uw kind en voelt hij of zij niks van de operatie.

Veiligheid van de narcose 

Narcose is tegenwoordig erg veilig. Dit komt door:

• Goede bewakingsapparatuur
• Moderne medicijnen
• Goed opgeleid anesthesieteam

Toch kan er soms iets misgaan, bijvoorbeeld een allergische reactie of schade aan een tand door een beademingsbuisje. Dit gebeurt maar heel zelden.

Voorbereiding thuis

Een operatie is spannend, vooral voor kinderen. Het helpt als uw kind weet wat er gaat gebeuren.

• Vertel eerlijk wat uw kind kan zien, voelen en ruiken.
• Zeg dat huilen of bang zijn mag.
• Angst wegnemen kan niet altijd. En dat is niet erg.

U kunt samen met uw kind deze video bekijken over de dag van de operatie.

Wanneer vertelt u iets?

• Kinderen jonger dan 3 jaar: vlak voor de opname
• Kinderen van 3 tot 6 jaar: enkele dagen van tevoren
• Oudere kinderen: een paar weken van tevoren. Zij willen vaak precies weten wat er gebeurt.

Kennismakingsbezoek

Voor kinderen vanaf 4 jaar kunt u een afspraak maken voor een kennismaking op de kinderafdeling. U en uw kind krijgen dan uitleg en kunnen de afdeling zien. Om dit in te plannen kunt u bellen met de medisch pedagogisch zorgverlener of de verpleegkundige.

De dag van opname

Op de afgesproken tijd meldt u zich met uw kind op de afdeling. Een verpleegkundige vangt u op. De verpleegkundige:

• Geeft uw kind een polsbandje;
• Doet enkele controles;
• Geeft soms pijnstilling of rustgevende medicatie bij kinderen boven de 3 jaar.

Ondersteuning van uw kind

De medisch pedagogisch zorgverlener helpt uw kind zich voor te bereiden op de operatie. Dit gebeurt met uitleg en materialen die passen bij de leeftijd en situatie van uw kind. U kunt zelf ook verschillende dingen doen om uw kind gerust te stellen:

• Blijf rustig: kinderen voelen of ouders bang zijn. Uw kalmte helpt uw kind vertrouwen te krijgen. Wanneer u als ouder onrustig, angstig of verdrietig bent, dan voelt uw kind zich ook sneller onveilig en angstig.
• Geef nabijheid: maak zoveel mogelijk contact met uw kind en blijf rustig praten. Uw kind kan zich dan op u concentreren.

Meer tips over ondersteuning vindt u in de folder Tips en adviezen voor een spannende ingreep.

Begeleiding

Twee volwassen personen, waarvan één de ouder/verzorger van het kind, mogen het kind de dag van de opname begeleiden. Ook mag er één ouder/verzorger mee naar de operatiekamer tot uw kind slaapt. Ander bezoek is alleen toegestaan tijdens de bezoektijden.

Wat neemt u mee naar het ziekenhuis?

Neem vertrouwde spullen mee zoals een knuffel, pop, foto of een eigen fles. Op de kinderafdeling is een speelkamer met speelgoed voor kinderen van verschillende leeftijden.

Medicijnen

Als uw kind medicijnen gebruikt, spreekt de anesthesioloog met u af welke medicijnen er voor de operatie gegeven mogen worden. Soms is overleg met de kinderarts nodig. Die zal deze afspraken dan maken. Neemt u eventuele medicijnen mee in de originele verpakking. Eigen medicatie mag thuis ingenomen worden met een slokje water.

Ziek voor de operatie

Het kan gebeuren dat uw kind vlak voor de operatie ziek of verkouden wordt. Heeft uw kind in de week vóór de operatie koorts gehad of is het ziek geweest? Neem dan contact op met de polikliniek Anesthesiologie (020 634 6287). Voor de veiligheid kan het soms nodig zijn de operatie uit te stellen.

Eten voor de operatie

Uw kind moet nuchter zijn voor de operatie. Dat betekent dat hun maag leeg moet zijn. Dit betekent dat een kind, net als bij een volwassene, tot 6 uur voor de opnametijd niet meer mag eten voor de operatie.

Tandenpoetsen mag wel. Ook medicijnen kunnen eventueel ingenomen worden met een slokje water (tot 1 uur voor de operatie).

Drinken voor de operatie

Voor de operatie mogen kinderen nog wat drinken. Dit is prettig voor hen en geeft vaak rust. Het is ook fijn als een ouder het drinken kan aanbieden. Door te drinken blijft het suikergehalte in het bloed beter op peil. Zo is er na de operatie minder kans op misselijkheid en braken.

• Tot 4 uur voor de opname: geen fles- of borstvoeding meer
• Vlak voor de operatie: welk kleine slokjes heldere dranken zoals water, thee met suiker, appelsap, limonade of een raketijsje
• Melk en zuivel zijn niet toegestaan

Wat gebeurt er als u kind wel eet?

Uw kind kan zich verslikken. Als er maaginhoud in de luchtwegen komt, is er zelfs kans op verstikking of longontsteking. Als kinderen toch gegeten hebben voor de operatie, kan de operatie niet doorgaan.

De operatie

Naar de operatiekamer

Uw kind krijgt voor de operatie een operatiejasje aan. Hij of zij mag geen sieraden, nagellak, piercings of make-up dragen. Uw kind krijgt plakkers op buik en borst. Ook krijgt uw kind een klemmetje op de vinger en een bloeddrukband op de arm. Samen met uw kind, een verpleegkundige en de pedagogisch zorgverlener gaat u naar de operatieafdeling. Daar ziet u het operatieteam. Er kan slechts één ouder/verzorger mee. U kunt bij uw kind blijven totdat uw kind slaapt door de narcose.

De narcose

De narcose gaat via een kapje of via een infuus. Er wordt op de poli met u besproken of uw kind met een kapje of via een infuus in slaap gebracht wordt.

Tijdens de operatie bewaakt het team alle lichaamsfuncties. Soms krijgt uw kind een buisje in de keel om uw kind te helpen met ademen.

Soms is een kind overgevoelig voor een van de medicijnen op de operatiekamer. Dit kan soms huiduitslag geven. Vaak kan dit goed behandeld worden en verdwijnt het binnen een paar uur na de narcose.

Tijdens de operatie

Als uw kind onder narcose is, gaat u terug naar de kinderafdeling. Daar krijgt u koffie of thee. U kunt wachten in de kamer van uw kind of in de ouderkamer. Wij vragen u rekening te houden met de privacy van andere kinderen en hun ouders. Ga ook niet bij andere kinderen op bezoek, dit in verband met infectiegevaar.

Om uw kind tijdens de operatie goed in de gaten te houden worden er plakkers op de borst geplakt. Deze controleren de hartslag. Een klemmetje om een van de vingers controleert het zuurstofgehalte van uw kind. Een band om de arm meet de bloeddruk.

Tijdens de operatie blijft het anesthesieteam bij uw kind. De anesthesioloog kijkt goed naar hoe het lichaam van uw kind reageert. Met speciale apparaten kunnen ze precies volgen hoe het gaat. Om te helpen met ademhalen krijgt uw kind vaak een klein plastic buisje in de keel. Bij sommige korte operaties is dit niet nodig. Het kind krijgt dan narcose via een kapje.

Na de operatie

Uw kind gaat eerst naar de uitslaapkamer. Dit noemen wij ook wel de recovery of verkoeverkamer. Uw kind ligt dan nog aan de bewakingsapparatuur. Een van de ouders/verzorgers mag hier bij het kind zijn.

• Uw kind kan nog slaperig zijn of last hebben van hoofdpijn, misselijkheid of keelpijn. Dit gaat meestal snel over.
• Verpleegkundigen geven pijnstilling als dat nodig is.
• Veel kinderen hebben dorst na een operatie.
  • Als uw kind wat mag drinken, doe dan voorzichtig, met kleine beetjes tegelijk.
  • Mag uw kind niet drinken? Maak dan de lippen nat om de ergste dorst weg te nemen.

Wanneer uw kind goed wakker is, gaat hij of zij terug naar de kinderafdeling.

Terug op de afdeling

Op de kinderafdeling zorgt de verpleegkundige voor controles, zoals de pols, temperatuur, wondcontrole, infuus en let op misselijkheid.

Pijnbestrijding

Op de kinderafdeling kijkt de verpleegkundige of uw kind pijn heeft. Pijn kan verschillende oorzaken hebben. Het kan een teken zijn dat er iets niet goed is. Pijn kan een kind ook beperken, bijvoorbeeld bij diep ademhalen, ophoesten of bewegen. Elk kind voelt pijn anders.

Veel mensen vinden het moeilijk uit te leggen hoeveel pijn ze hebben. Dat is normaal, want een ander kan die pijn niet voelen. Pijn is vervelend en kan emotioneel zijn. Kinderen reageren hier verschillend op, afhankelijk van hun leeftijd en ervaring. Voor verschillende leeftijden gebruiken we daarom andere manieren om pijn te meten.

Naar huis

De arts beslist wanneer uw kind naar huis mag. Vaak is dit dezelfde dag.

• U krijgt instructies mee over verzorging, pijnstilling en een controle-afspraak.
• De verpleegkundige belt u de volgende dag om te vragen hoe het met uw kind gaat.

Weer thuis

Het is heel gewoon dat uw kind zich na de operatie nog een poos niet zo fit voelt. Dat ligt niet alleen aan de verdoving, maar komt ook omdat een operatie een ingrijpende gebeurtenis is. Het lichaam van uw kind herstelt zich in eigen tempo en tijd.

Sommige kinderen reageren thuis op de ziekenhuisopname door anders te doen dan normaal. Ze kunnen bijvoorbeeld weer in bed plassen, duimzuigen of angstige dromen hebben. Soms vinden ze het moeilijk om alleen te zijn of zijn ze boos op hun ouders. Dit is heel begrijpelijk. Het is een manier om spanning kwijt te raken. Elk kind doet dit op zijn eigen manier. Het helpt als uw kind in deze periode extra aandacht en liefde krijgt van u. Meestal verdwijnt dit gedrag dan snel.

Overzicht van nuttige (voor)leesboeken

• Nijntje in het ziekenhuis. (2-4 jaar) van Dick Bruna. Uitgeverij Mercis, ISBN 90 7399 1870.
• Bed op wieltjes van Vivian den Holllander. Uitgeverij Holkema & Warendorf, ISBN 90 269 8784 6.
• Uit de serie de ‘Ziekenboeg’, van Christine Kliphuis. Uitgeverij Sjaloom.
• Het oor van Leonoor (over buisjes), ISBN 90 6249 194 4.
• IJs voor Matthijs (over amandelen knippen), ISBN 90 6249 206 1.
• De ogen van Olivia, (over een lui oog en scheelzien), ISBN: 90-6249-262-2.
• Het been van Heleen, (je been in het gips), ISBN: 9789062491957.
• De buik van Bram, (over pijn in je buik). Uitgeverij Sjaloom en Wildeboer, ISBN-13: 9789062492053.
• Olav gaat naar het ziekenhuis, want hij heeft een liesbreuk. van Monique Jurgens. Uitgeverij Zeneca Farma, een farmaceutisch bedrijf.