Röntgenstraling

U bevindt zich hier: Home | Patiënt | Specialismen | Radiologie | Röntgenstraling

Röntgenstraling

Geschiedenis röntgenstraling

In 1895 ontdekt Wilhelm Conrad Röntgen op 8 november een nieuw soort straling. Hij experimenteert die dag met een buis waarin hij stralen opwekt. De buis is afgedekt met zwart papier, zodat het licht er niet doorheen zal komen. Bij het inschakelen van het apparaat komen er toch stralen door het papier. Röntgen noemt de stralen 'X-stralen' (X voor de 'onbekende') en maakt zijn ontdekking openbaar.
Dit is het begin van de ontwikkeling van röntgen, zoals het later is genoemd. Röntgen is inmiddels uitgegroeid in een wetenschap met moderne apparatuur om delen van het menselijk lichaam in beeld te brengen.

Hoe werkt een röntgenbuis/ -apparaat?

De röntgenapparatuur verschilt per onderzoek in afmeting en model. Toch is het principe overal hetzelfde. In elk apparaat zit een röntgenbuis die straling opwekt. De buis wekt alleen straling op als het apparaat aanstaat en geactiveerd wordt. Als het röntgenapparaat aanstaat, loopt er elektrische stroom door de gloeidraad van de röntgenbuis. De gloeidraad verhit en zendt deeltjes uit (zogenaamde elektronen). Deze vrijgekomen elektronen worden door een elektrische spanning met een grote snelheid in de richting van een plaat (de zogenaamde anode) uitgezonden. Door het afremmen en botsen van die deeltjes met het anodemateriaal worden warmte en röntgenstraling opgewekt. De buis is omhult met lood die de opgewekte straling wegvangt. De straling kan dus alleen door een venster buiten het apparaat komen. Dit venster (diafragma) wordt dan ook gericht op het lichaamsdeel dat onderzocht wordt.

Door de verhitting van de gloeidraad te wijzigen en/of de spanning tussen gloeidraad en anode te verhogen of te verlagen kan de aard van de röntgenstraling worden aangepast. Als de elektrische stroom door de gloeidraad vergroot, zendt de draad meer elektronen uit. Er botsen dan meer elektronen tegen de anode en er wordt meer röntgenstraling uitgezonden. Met andere woorden: de intensiteit van de straling wordt groter. Wanneer de buisspanning toeneemt, versnellen de elektronen richting de anode. De elektronen botsen hierdoor harder tegen het metaal. De straling, die hier vanaf komt, heeft hierdoor een grotere energie.

Op deze manier kan men de energie (hardheid) van de straling bepalen. Hoe harder de röntgenstraling, des te meer de straling kan doordringen. Afhankelijk van het onderzoek kan men de stralingsenergie en de stralingsintensiteit bepalen.

Röntgenstraling, is het schadelijk?

Röntgenstraling is schadelijk voor het menselijk lichaam. Bij een röntgenfoto word je echter aan zo’n kleine hoeveelheid straling blootgesteld, dat het weinig risico's met zich meebrengt.

Totale stralingsdosis

Een relatief hoge dosis in een enkel orgaan is veel minder schadelijk, dan diezelfde dosis in het hele lichaam.

Tijdsduur waarin de dosis wordt blootgesteld

Röntgenstraling is niet schadelijk wanneer u er af en toe aan wordt blootgesteld.
Het is vooral schadelijk wanneer je er dag in dag uit mee te maken hebt. Dat is het geval bij laboranten op de afdeling radiologie. Tijdens het maken van de foto's gaan ze hierdoor achter een scherm staan. Op deze manier voorkomen de laboranten dat ze teveel worden blootgesteld aan röntgenstraling.

Welk deel en hoeveel weefsel van het lichaam wordt blootgesteld

Wanneer u voor een röntgenfoto komt van bijvoorbeeld uw voet, zal dit veel minder schadelijk zijn dan wanneer er een röntgenfoto van bijvoorbeeld uw maag.

Algemene gezondheidstoestand

Bent u overgevoelig voor contrastvloeistof, jodium en andere medicijnen, dan heeft u een verhoogd risico op complicaties. Indien u medicijnen gebruikt is het van belang dit voor het radiologie onderzoek te vermelden.

Zwangerschap

Wanneer u zwanger bent, is het beter om het ongeboren kind niet bloot te stellen aan röntgenstraling. Uw behandelend arts zal met u overleggen of het onderzoek door kan gaan of later plaatsvindt.

Terug naar boven

Wilt u deze pagina delen via Social media? Klik dan hier.

Cookie Policy

Deze site gebruikt cookies om ervoor te zorgen dat we u de best mogelijke ervaring geven.
Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.
Meer weten...