Het Lutherse Diakonessen Ziekenhuis

U bevindt zich hier: Home | Wie zijn wij | BovenIJ-geschiedenis | Het Lutherse Diakonessen Ziekenhuis

Het Lutherse Diakonessen Ziekenhuis

Het ontstaan van het huis

De geschiedenis van het Lutherse Diakonessen Ziekenhuis begint in 1884. In dat jaar kreeg de Evangelisch Lutherse Gemeente in Amsterdam een Duitse predikant. Hij liet uit het diakonessenmoederhuis in Bethel bij Bielefeld drie zusters overkomen. Diakonessen waren jonge vrouwen of weduwen, die werden geacht ongehuwd te blijven en in de geest van het Evangelie hun leven ten doel te stellen voor het verplegen van zieken. De diaconessen woonden in het moederhuis, waar ze ook hun opleiding kregen. Daar zwaaide een moederoverste de scepter. Naast kost en inwoning kregen de pleegzusters niet meer dan een zeer bescheiden zakgeld. Ze mochten geen burgerkleding dragen, hadden weinig vrije tijd en werden geacht kuis te leven. In 1886 kwamen zij naar Amsterdam, al snel gevolgd door twee anderen. De diakonessen kregen een eigen woonhuis. Aanvankelijk woonden ze boven een stal aan het Rembrandtsplein nr. 26. Dit huis werd op 30 januari 1887 ingewijd als Luthersche Diakonessen Inrichting. In oktober 1890 schonk een Amsterdamse familie een groot huis aan de Bloemgracht nr. 60, waar de zuster woonden en twaalf zieken (alleen vrouwen) verpleegd konden worden. Toen dit gebouw te klein werd betrokken ze op 17 mei 1898 het gebouw aan de Koniginneweg nr. 3, hoek Van Eeghenstraat. Dit gebouw bestond uit een moederhuis, een ziekenhuis en een kapel. Die locatie, zo vlak bij het Vondelpark, werd aangeprezen als heel gezond. ‘Boslucht’ bevat meer zuurstof en is dus heel gezond voor de zieken. In het voorjaar van 1898 nemen ze de gebouwen aan de Koninginneweg en de Van Eeghenstraat in gebruik. Op 14 april 1899 komt de pas ingehuldigde koningin Wilhelmina met haar moeder Koningin Emma een bezoek brengen. Uitbreidingen van het gebouw vinden plaats in 1904 en 1920. Het aantal bedden steeg van 65 in 1898 tot tot 150 in 1929. In 1961 worden de gebouwen aan de Van Eeghenstraat gemoderniseerd. In 1986 werd het gebouwencomplex van de LDI verkocht aan een onroerend goed exploitatiemaatschappij. En in 1987 hield het Luthersch Diakonessen Ziekenhuis als zelfstandig ziekenhuis op bestaan.

              

De besturing van het huis

Aanvankelijk werd het ziekenhuis bestuurd door een predikant-directeur en een besturende zuster. Sinds 1892 was er een dirigerend geneesheer, maar deze maakte (nog) geen deel uit van de directie. In 1955 werden de dirigerend geneesheer en een administrateur toegevoegd aan de directie. In 1965 werd deze regeling in de statuten vastgelegd. In 1960 telde het ziekenhuis 30 diakonessen en 105 verpleegsters en behoorde tot de modernste inrichtingen van Amsterdam. Toch was het duidelijk dat er een nieuwe koers moest worden gezocht. Door de maatschappelijke ontwikkelingen kwam de afloop van het diakonessenwerk in zicht. In 1978 werd het ziekenhuis ondergebracht in een aparte stichting, die aansluiting zocht bij het Juliana ziekenhuis. Nieuwbouw in de Venserpolder werd overwogen. Door de bouw van het Academisch Medisch Centrum daar bleek dat niet haalbaar. Beide ziekenhuizen gingen een samenwerking aan met het ZAN uit Amsterdam-Noord.

De lutheranen en hun invloed op het huis

Lutheranen Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de plaats van de diakones in de samenleving. Dat werd zichtbaar in de kleding en in de leefgewoonten. Ze werkten volgens normale roosters en kregen gewoon betaald. Er kwamen steeds minder roepingen en inwijdingen. In 1985 was de laatste diacones met pensioen gegaan. Zo’n twintig diaconessen zouden in het Huis van de rustende zusters aan de Koninginneweg nog jaren van hun welverdiende pensionering genieten.

Het LDZ nu

Het ziekenhuisgebouw is na de ingebruikname van het nieuwe BovenIJ ziekenhuis verkocht. Twee vleugels van het voormalige ziekenhuisgebouw van de LDI zijn sinds 1990 in gebruik bij het toenmalige stadsdeel Zuid (de voorloper van het huidige Amsterdam Oud Zuid). Anno 2005 is er weinig dat nog aan het verleden van het gebouw herinnert. In de kapel zetelt nu de Stichting tot Bevordering der Notariële Wetenschap. En in de vleugel tussen het stadsdeelkantoor en de kapel zijn luxe appartementen gerealiseerd. Wel zijn in het stadsdeelkantoor nog steeds authentieke onderdelen te vinden, zoals de draaideur van de hoofdingang en sommige glas-in-lood ramen.

Bron: Luthers Diakonessenwerk : geschiedenis van 100 jaar Lutherse Diakonessen Inrichting te Amsterdam / Dr. Ant. Johannes. – Zutphne : Walburg Pers, 1986

 

Het LDZ in cijfers 1983
het aantal bedden 142 (137 voor volwassenen en 5 wiegen)
eerste polikliniekbezoeken 21.625
aantal verpleegdagen 45.193
aantal opnamen 3.540
gemiddelde verpleegduur 12,47 dagen
Fte's 207,4
medisch specialisten 29


Wilt u deze pagina delen via Social media? Klik dan hier.

Cookie Policy

Deze site gebruikt cookies om ervoor te zorgen dat we u de best mogelijke ervaring geven.
Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.
Meer weten...